Vergeet de unicorn, bouw een kameel

Er zit een dierentuin verstopt in elk gesprek over groeibedrijven. Over unicorns heb je intussen wel gehoord, nemen we aan. Analyst Omar Mohout gooide daar de pony bovenop. NOA vraagt al een tijdje aandacht voor een dier dat minder glamour heeft maar nog veel verder geraakt: de kameel.

VLAIO nodigde onze President of Possibilities Gert Gijbels samen met Omar uit voor de podcast Van Kennis Tot Inzicht. Ze zaten aan tafel met bedrijfsadviseur Anke Albregts voor een gesprek over wat groei écht betekent in Vlaanderen. Het beest dat je beoogt te zijn met je bedrijf, bepaalt hoe je onderneemt.

Het verschil tussen unicorn, pony, en kameel

Het helpt om de drie beesten uit elkaar te houden, want ze meten geen van drieën hetzelfde.

De unicorn is niet toevallig een fabeldier. Het is een bedrijf met een waardering van meer dan 1 miljard dollar. Omar stelt het scherp: als dat je doel is, weet je op voorhand dat de meesten er niet gaan geraken. In België hebben we er een handvol. Mooi voor het ambitieniveau, maar geen realistische meetlat voor de rest.

De pony is Omars tegenreactie daarop. Het is de laag daaronder, die voor veel meer bedrijven haalbaar is; een tiende van een unicorn. Een pony mikt op zo’n 10 miljoen euro omzet, of 100 medewerkers, of 100 miljoen euro waarde.

Omars logica is simpel en overtuigend: liever 10 pony’s dan 1 unicorn. Een unicorn kan omvallen, vertrekken, of falen. 10 pony’s spreiden dat risico.” Het perfecte voorbeeld is Nokia. Ooit de grote trots van Finland, tot het kapseisde en de economie van een heel land mee kopje onder trok. Liever veel robuuste middenmoters dan één bedrijf waarbij alles staat of valt.

De kameel is nóg iets anders.

Wat is een kameel in business?

Een kameel overleeft de droogte. Het dier zit soms aan een oase, met eten en water in overvloed. Maar het kan net zo goed dagenlang door de woestijn zonder een druppel. Vertaal dat naar ondernemen en je krijgt het beeld dat Gert al 12 jaar tegenkomt in zijn begeleiding.

“Voor mij gaat het niet over grootte,” zegt hij. Het gaat over weerbaarheid. Over een stevig fundament dat blijft staan als het tegenzit.

Dat maakt omzet een lastige meetlat, vindt Gert. Hij komt startups tegen die trots melden dat ze 200.000 euro omzet draaien. Knappe cijfers, tot blijkt dat ze op een commissie van 3 procent leven. Zo geeft omzet een vertekend beeld. De sterkte van een kameel meet je eerder aan de kwaliteit van de groei. Aan de vraag: wat gebeurt er als het even niet meezit?

De concrete kenmerken die Gert noemt:

• Je valt niet om als een kapitaalronde uitloopt. Duurt de volgende ronde een jaar langer dan verwacht? Dan draai je gewoon verder.
• Je hangt niet af van één klant. Geen enkele klant maakt 50 procent van je omzet uit, dus het vertrek van één klant is geen ramp.
• Je bent geen one-man show. Een kameel trekt door de woestijn, maar leeft in een kudde. Er zit een beweging achter, geen solo-avontuur.

Belangrijk: een kameel is niet het tegenovergestelde van ambitieus of internationaal. “Een kameel gaat over landsgrenzen heen, hele woestijnen door.” Weerbaar en ambitieus sluiten elkaar niet uit. Integendeel, met de kracht van een kameel kom je op termijn net zover als een unicorn met vleugels.

Een pony met 2 bulten

Anke vatte het onderweg samen als “eerst een goede kameel worden om dan een pony te worden.” Gert nuanceerde meteen: je kunt beide tegelijk zijn. Op zich gaan de termen kameel en pony over twee verschillende dingen.

De pony beschrijft hoe groot je bent, de kameel beschrijft op welke manier je er staat. Een bedrijf kan perfect groeien naar pony-formaat én ondertussen die kameel-weerbaarheid behouden. De 2 dieren beschrijven verschillende dimensies van hetzelfde bedrijf.

Zijn samenvatting is er eentje om in te kaderen: “De kwaliteit van de groei is even belangrijk dan de groei op zich.”

De echte tijdlijn: ondernemen is een marathon

Waar het kamelen-verhaal het scherpst wordt, is bij de tijd die groei kost. Gert legde cijfers op tafel die de gekende “binnen twee jaar een unicorn”-verhalen meteen relativeren.

De gemiddelde unicorn in Vlaanderen is 12,8 jaar oud. Tel je biotech mee, dan wordt dat 15,9 jaar. Odoo – ondertussen bijna een decacorn – begon in 2005 als OpenERP. Het bedrijf is inmiddels oud genoeg om zelfs in de Verenigde Staten een pintje te bestellen.

Ja, er is versnelling: Aikido deed er “maar” vier jaar over. Maar dat is de uitzondering, niet de regel. Omar onderstreept dat met data: van 1 naar 10 miljoen euro omzet gaan duurt gemiddeld tien jaar. En het kost ook grofweg een euro voor elke euro omzet.

De gemiddelde unicorn in Vlaanderen is 12,8 jaar oud

Gert legt de vinger hier op de wonde die je in de pers niet ziet: die tien jaar betekent dat je door de woestijn moet trekken. Het is geen tien jaar in overvloed leven.

Vandaar Gerts advies aan wie een kameel wil worden: stel 10 jaar op als tijdshorizon. Besef dat er tijden zullen zijn dat het vlot gaat, en tijden dat je moet terugschakelen. Dat besef alleen al is het halve werk.

Niet tegen unicorns, wel tegen de verkeerde verwachtingen

Laat één ding duidelijk zijn: NOA’s focus op kamelen is geen pleidooi tégen unicorns (of pony’s). Meer zelfs: unicorns zijn goed voor het ambitieniveau van het hele ecosysteem. Het probleem ontstaat pas wanneer de unicorn de énige spiegel wordt waarin ondernemers zichzelf bekijken.

En daar zit misschien wel de quote van de aflevering: “Als unicorn-status je enige meetlat wordt, dan ben je dan maar een kameel met een puist op je hoofd.”

Waarom NOA zo sterk pro-kamelen is

Bij NOA zijn we er voor groeiondernemers die net dat willen: duurzaam groeien. Niet overhaast, wel ambitieus. Groeiondernemers die door de droogte durven trekken omdat ze weten dat er een oase achter ligt. Onderweg leggen ze een fundament dat blijft staan.

We zetten bewust in op ervaren groeiondernemers die de volgende generatie belangeloos vooruithelpen als mentor. Omdat zij op hun pad al een paar keer tegen een muur liepen. Lange droogtes doorstonden. En vooral verder werkten, ook als niemand hen toejuichte.

Er zit zelfs een kameel-logica in onze contracten. Elke ondernemer die we helpen, tekent een moreel commitment: wie nu geholpen wordt, helpt binnen drie tot vijf jaar zelf anderen. Pay-it-forward. We are a pack, not a one-man-show.

De kameel is geen troostprijs voor wie geen unicorn wordt. Het is de bewuste keuze voor groei die overleeft. En dat is precies het soort ondernemer waar NOA voor door het vuur gaat.