Wat is een mentor?

Je ziet het op heel wat plaatsen oppoppen: de term ‘mentor’. Maar wat is dat nu net, een mentor? En is er een verschil met een coach of een expert? NOA staat al meer dan 12 jaar synoniem met mentoring in ondernemerschap. We leggen het graag voor je uit.

Donderdag, 23u. Je grootste klant wil exclusiviteit. Een klant die goed is voor 40 % van je omzet.

“Ja” zeggen voelt als groei. Het voelt ook als een halsband.

Je boekhouder kijkt naar de marges. Je investeerder denkt aan z’n aandelen. Thuis lijkt iedereen het wel gehad te hebben met praten over “de zaak”. Iedereen rond je heeft een mening. Iedereen heeft een eigen belang bij jouw beslissing.

Dus neem je de beslissing alleen. Zoals de vorige. En die daarvoor.

Wat is een mentor?

Een mentor is een ervaren persoon die iemand anders begeleidt vanuit wat hij zelf meemaakte. In het ondernemerschap is dit dus een ervaren ondernemer die een andere ondernemer helpt.

Een mentor stelt de vragen die zijn ervaring hem ingeeft en helpt je zien wat je vanuit je eigen positie mist. De beslissing blijft bij jou. Een goede mentor heeft geen financieel belang in je bedrijf, waardoor het gesprek eerlijk kan zijn.

Het woord komt uit de Odyssee. Mentor is de oude vriend bij wie Odysseus z’n zoon achterlaat. 3.000 jaar later betekent het nog altijd hetzelfde: iemand met ervaring op de teller die naast een minder ervaren persoon komt staan.

Bij ondernemers is die ervaring concreet. Je mentor heeft mensen aangenomen en ontslagen. Heeft geld opgehaald, of net niet. Kent het gewicht van een handtekening onder een lening op eigen naam.

Daar bestaat geen diploma voor.

Coach, expert of mentor: wie zit er tegenover je?

Een coach begeleidt je bij een afgebakende uitdaging, zoals focus of assertiviteit. Ze is opgeleid in begeleiden en werkt met methodes en huiswerk. Vaak blijft ze bewust uit de inhoud van je bedrijf, zodat ze scherp naar het proces kan kijken.

Een expert komt voor een vraagstuk met een begin en een einde, zoals een nieuwe prijsstrategie. Hij levert een analyse en een advies, en factureert per dag of per project.

Een mentor loopt langer mee, over maanden of jaren. Hij kijkt naar je bedrijf en naar jou als leider, want in een groeiend bedrijf zijn die 2 zelden los te zien. Hij brengt mee wat hem zelf overkwam: de muur waar hij tegen knalde, en hoe hij er daarna omheen liep.

De meeste ondernemers hebben vaak meer dan enkel een coach of een expert nodig. Een mentor kan zich in beide rollen zetten, afhankelijk van de uitdagingen waar je voor staat.

Waarom maakt een goede mentor zo’n verschil?

Waarom Richard Branson niet tegen de muur knalde

Toen Richard Branson begin jaren 80 een luchtvaartmaatschappij wou oprichten, had hij een platenlabel en geen enkel vliegtuig. Hij zocht raad bij Freddie Laker, die als eerste goedkope vluchten over de Atlantische Oceaan had aangeboden en in 1982 failliet ging in z’n strijd met British Airways.

Lakers raad was nuchter. Tegen het reclamebudget van BA zou Virgin nooit opboksen, dus moest Branson zichzelf inzetten. Toen BA Virgin jaren later probeerde kapot te krijgen, zei Laker hem om naar de rechter te stappen voor het te laat was. Branson won in 1993.

Laker kon dat zeggen omdat hij er zelf aan onderdoor was gegaan. Hij wist hoe snel “nog even afwachten” te laat wordt.

Loyaliteit maakt voorzichtig

Lies Mertens ontwerpt tassen en heeft een flagship store in Antwerpen. Als mentor koos ze naar eigen zeggen de “minst klassieke” kandidaat: ondernemer Stefan Vanderick. Waar anderen haar merk eerst uitgelegd wilden krijgen, begreep hij het meteen.

Wat haar vooruit hielp, was dat hij bleef doorvragen. Volgens Lies gaat hij in op de stellingen die ze poneert en houdt hij haar bij de les.
Dat gesprek voert een medewerker zelden met z’n baas. Je team is loyaal, en loyaliteit maakt voorzichtig.

Wie heeft er niets bij te winnen?

Terug naar donderdag, 23u. Iedereen die je raad geeft, wint of verliest iets bij je keuze. Een mentor zonder aandelen in je bedrijf en zonder factuur op tafel kan zeggen wat hij ziet.

Bij NOA maken we daar een harde regel van. Een mentor investeert niet in het bedrijf van z’n mentee en wordt niet betaald voor z’n tijd. Hij betaalt lidgeld omdat je als mentor ook zelf groeit wanneer je andere ondernemers ondersteunt.

Die regel verandert wat er aan tafel gezegd wordt. Mentor Jérôme Leclef (Belgian Industrial Group) merkt dat mensen zich in zo’n beschutte 1-op-1 veel kwetsbaarder opstellen.

Dus leg je de cijfers op tafel zoals ze zijn. Ook die van dat ene kwartaal.

Hoe herken je een goede mentor?

Hij heeft gedaan wat jij nu doet, liefst in een bedrijf dat ooit zo groot was als het jouwe. Dat wil niet zeggen dat een mentor in dezelfde sector als jij actief is of was. Wel dat hij de pijnen kent van een groeiend bedrijf en de druk die dat op jou als founder legt. De CEO van een multinational heeft andere littekens dan iemand die z’n eerste 20 mensen aannam. Als groeiondernemer heb je meer aan die tweede, dan aan die eerste.

Je mentor luistert meer dan hij praat, en de beslissingen laat hij bij jou. Een mentor die je vertelt wat je moet doen, heb je binnen het jaar ingeruild voor een tweede baas.

Hij verdient niets aan je keuze. Dan hoef je nooit te raden waarom hij iets aanraadt.

Met een goede mentor voel je een klik. Je kan er goed mee praten. Het mag niet verbazen dat veel founders die bij NOA een mentor vonden, ook na hun traject samen nog vaak contact houden.

Wat wil je nog weten over een mentor?

Hoeveel kost een mentor?

Een mentor uit je eigen netwerk kost meestal niets, behalve je tijd en nu en dan een koffie. Via een georganiseerd programma betaal je vaak een bijdrage voor de matching, facilitatie en begeleiding. Of de mentor zelf betaald wordt, verschilt per programma. Vraag het na, want het zegt veel over de relatie. Bij NOA krijgen mentoren geen vergoeding. De mentee betaalt voor het traject, waarin matchmaking, facilitatie en tal van andere peer-to-peer sessies in vervat zitten bovenop een mentor. We ondersteunen de mentoren in onze community onder andere met groeisessies waarin zij hun vaardigheden kunnen aanscherpen. Daarnaast brengen we hen samen in concepten als NOA Café, waar ze ook van elkaar blijven leren. Mentoren bij NOA betalen zelf ook een bijdrage om hier deel van te kunnen uitmaken.

Heb ik als ervaren ondernemer nog een mentor nodig?

Vaak meer dan als starter. In de opstartfase zijn de problemen dringend, maar overzichtelijk en vaak met de hulp van een expert opgelost. Wanneer je meer medewerkers in het bedrijf krijgt, worden de beslissingen groter en neem je ze vaker alleen. Denk aan geld ophalen of een vennoot uitkopen. Een mentor die die fase zelf doorliep, herkent het patroon sneller dan jij het kan uitleggen.

Hoe vaak zie je een mentor?

Dat spreek je samen af. Een maandelijks gesprek is een goed vertrekpunt, met een telefoontje tussendoor als er iets brandt. Met te weinig contact mist je mentor de context. Met te veel wordt het operationeel en verlies je de afstand die een mentor waardevol maakt. Bij NOA is minstens 1 keer per maand de afspraak.

Hoe vind je een mentor in Vlaanderen?

Begin in je eigen netwerk, bij een ondernemer die een paar stappen verder staat. Vraag om 1 gesprek over 1 concrete beslissing en kijk of er een tweede volgt. Wil je dat iemand de match voor je maakt, dan kan dat via een mentorprogramma zoals Mentor Me van NOA. Dat koppelt groeiondernemers in heel Vlaanderen aan zo’n 170 ervaren ondernemers.